تكميل عقل عملى ، حقيقت قدسى انسان به مقامات و درجات عين اليقين و حق اليقين مىرسد . و در برخى از نوادر دهر ، نصيب سالك مسافر الى اللّه ، از فتوح ، فتح مطلق و از مقامات ، مقام او ادنى ، و از بطون ، بطن هفتم و از درجات ، درجهء اكمليت خواهد بود كه به ورثهء خاص محمديين ، اهل بيت عصمت و طهارت كه در لسان نبوت از آنان به « عترت » تعبير شده است ، اختصاص دارد . و ان شئت قلت : جميع موجودات به حسب طبيعت و جوهر ذات به امتثال امر تكوينى حق ، عبادت و پرستش ذاتى ملازم با سفر به طرف حق ، حق مطلق را پرستش و عبادت نمايند . و در امتثال اوامر و نواهى حق ، هرگز از آنها عصيان سر نمىزند . انسان ، علاوه بر اين عبادت ذاتى و اطاعت تكوينى ، به اعتبار امتثال اوامر و نواهى صادر از حق اول توسط انبيا و اوليا ، جهت نيل به اعلى مراتب و درجات وجود ، عبادت تشريعى و تكليفى نيز دارد . و به واسطهء ظهور اخلاق و ملكات و عادات و علوم و معارف حاصل در نفس و حصول نيات پاك و مقرب ، ثمرهء حركت جوهرى و سيلان ذاتى او تمام‌تر و كامل‌تر و نيل او به مراتب و مقامات عاليه و نصيب او از درجات كامله از جميع موجودات ملكوتى و عباد حق كه هرگز عصيان و تمرد در آنها راه ندارد ، تمامتر و عالىتر مىشود . و اين اطاعت است كه انسان را به مقام جنت ذات مىرساند [ 1 ] . * * *